COP31 diễn ra từ 09/11 đến 20/11/2026 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với CMP21 và CMA8 (SBSTA 65 và SBI 65 họp song song), theo chương trình nghị sự tạm thời của UNFCCC.
Thổ Nhĩ Kỳ giữ vai trò nước chủ nhà và Chủ tịch COP (Murat Kurum); Australia giữ vai trò Chủ tịch đàm phán (Chris Bowen).
Điểm nhấn đã được công bố: mục tiêu tự nguyện nâng tỷ trọng điện trong tiêu thụ năng lượng cuối cùng lên 35% vào năm 2035, sáng kiến Climate Implementation Bridge, và các cuộc đàm phán về tài chính thích ứng, cơ chế chuyển đổi công bằng, lộ trình nhiên liệu hóa thạch.
Với thị trường carbon, các nguồn tham khảo cho rằng COP31 chủ yếu thúc đẩy vận hành Điều 6 và Cơ chế tín chỉ Thỏa thuận Paris (PACM) thay vì viết lại quy tắc. Đây là dự báo, không phải kết quả.
Chưa có kết luận nào của hội nghị tại thời điểm đăng bài.
1. COP31 là gì, diễn ra khi nào và ở đâu?
COP31 là kỳ họp thứ 31 của Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC). Theo chương trình nghị sự tạm thời FCCC/CP/2026/1 (bản trước, ngày 07/09/2026), kỳ họp được tổ chức song song với:
Cơ quan | Tên đầy đủ |
|---|---|
COP 31 | Hội nghị các Bên của Công ước |
CMP 21 | Hội nghị các Bên tham gia Nghị định thư Kyoto |
CMA 8 | Hội nghị các Bên tham gia Thỏa thuận Paris |
SBSTA 65, SBI 65 | Hai cơ quan phụ trợ về khoa học, công nghệ và thực thi |
Nội dung | Thông tin |
|---|---|
Thời gian | 09/11–20/11/2026 |
Địa điểm | Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ |
Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo | 11/11–12/11/2026 |
Phân đoạn cấp cao tiếp tục | 17/11–18/11/2026; văn kiện dự kiến kết thúc phần này ngày 19/11 |
Ngày Năng lượng | 10/11/2026 (theo Climate Home News) |
Số Bên tham dự | Gần 200 quốc gia theo báo chí dẫn TTXVN, Reuters và CNN; chưa có số liệu đại biểu chính thức từ UNFCCC trong các nguồn đã đọc |
* Khoảng 12 ngày diễn ra hội nghị gồm cả cuối tuần, nên không phải toàn bộ là ngày làm việc.
2. Ai điều hành COP31?
COP31 có cơ cấu điều hành khác thông thường. Theo văn bản thỏa thuận về vai trò Chủ tịch COP31:
Vai trò | Nội dung |
|---|---|
Thổ Nhĩ Kỳ | Nước chủ nhà, Chủ tịch COP31, phụ trách Chương trình Hành động (Action Agenda) và Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo |
Australia | Chủ tịch đàm phán, có "thẩm quyền độc quyền" đối với tiến trình đàm phán: triệu tập tham vấn, chọn đồng điều phối, soạn dự thảo văn bản |
Pre-COP | Tổ chức tại một quốc đảo Thái Bình Dương, do Australia hỗ trợ |
Theo chương trình nghị sự tạm thời, ông Murat Kurum (Thổ Nhĩ Kỳ) dự kiến được bầu làm Chủ tịch COP31, CMP21 và CMA8; ông Chris Bowen (Australia) là Chủ tịch đàm phán.
Điểm còn tranh luận. Theo Climate Home News (11/09/2026), ông Kurum nói hai nước không phải đồng chủ tịch và quyết định cuối cùng thuộc Chủ tịch COP31, trong khi ông Bowen cho rằng vai trò của mình bao gồm soạn văn bản và quyết định tổng quát (cover decision). Văn bản thỏa thuận chỉ nêu rằng khi hai nước bất đồng thì sẽ tham vấn cho đến khi giải quyết được. Cả hai chính phủ đều nói quan hệ làm việc tốt.
3. Bối cảnh: COP29 và COP30 để lại gì?
Hội nghị | Kết quả đáng chú ý | Nguồn |
|---|---|---|
COP29 (Baku, 2024) | Mục tiêu tài chính khí hậu tập thể mới (NCQG): ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm đến 2035 cho các nước đang phát triển, thay mục tiêu 100 tỷ USD; kêu gọi nâng tổng nguồn lực lên ít nhất 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm từ mọi nguồn | |
Trước COP30 | Báo cáo "Baku to Belém Roadmap to 1.3T" do hai Chủ tịch COP29 và COP30 lập, là khung tham chiếu, không tạo cơ chế tài chính mới | |
COP30 (Belém, 2025) | Thống nhất tăng gấp ba tài chính thích ứng đến 2035; thiết kế cơ chế chuyển đổi công bằng; văn bản cuối chỉ nhắc Đồng thuận UAE về chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch, Brazil sẽ lập lộ trình riêng |
4. Năm vấn đề then chốt tại Antalya
1. Tài chính khí hậu. Chương trình tạm thời có mục 8(a) về tài chính khí hậu dài hạn, nhắc mục tiêu 100 tỷ USD mỗi năm, và nêu các thảo luận kết thúc vào năm 2027; văn bản này không dùng thuật ngữ "NCQG" cho một mục riêng. Theo Climate Home News (05/11/2026), các nước tài trợ chưa được kỳ vọng mang thêm nhiều nguồn lực mới, còn các nước châu Phi muốn gắn một con số cụ thể với mục tiêu tăng gấp ba tài chính thích ứng.
2. Mục tiêu điện khí hóa 35% vào năm 2035. Theo VnEconomy (22/10/2026), đây là cam kết tự nguyện nhằm nâng tỷ trọng điện trong tiêu thụ năng lượng cuối cùng từ khoảng 20% lên 35%; mỗi nước tự quyết định chính sách của mình. Climate Home News cho biết cam kết dự kiến được công bố ngày 10/11 và bị phê bình vì không yêu cầu điện sạch. Các nước sản xuất dầu khí như Ả Rập Xê Út phản đối theo Công luận dẫn Reuters/CNN; số nước tham gia chưa được xác nhận.
3. Lộ trình nhiên liệu hóa thạch. Theo Climate Home News, Brazil công bố lộ trình tự nguyện dài 182 trang ngày 03/11/2026 với mốc đến 2033; Brazil nói đây không phải văn bản chính thức cần đàm phán. Châu Âu và các quốc đảo nhỏ có thể muốn nhắc đến lộ trình trong cover decision, các nước sản xuất nhiên liệu hóa thạch phản đối.
4. Cơ chế chuyển đổi công bằng. Climate Home News cho biết Australia kỳ vọng đây là một kết quả chính; các nước phát triển nói cơ chế không nên tạo nghĩa vụ tài chính mới, còn Nhóm các nước đang phát triển cùng chí hướng và Nhóm Ả Rập phản đối việc dùng nó để thúc đẩy chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch.
5. Thích ứng và tổn thất, thiệt hại. Bộ chỉ số mục tiêu thích ứng toàn cầu đã được COP30 thông qua (rút từ 100 xuống 59 chỉ số theo Climate Home News); phần việc còn lại là đưa vào thực hiện. Theo VnEconomy, Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại có khoảng 770 triệu USD cam kết, nhận hồ sơ đề nghị trị giá 2,8 tỷ USD từ 119 quốc gia.
Cải cách tiến trình. Theo Vietnam+ (06/11/2026), Bộ trưởng Panama đề xuất thay nguyên tắc đồng thuận bằng biểu quyết đa số, còn Bộ trưởng Pháp đề xuất họp chính thức hai năm một lần; đây là đề xuất, chưa phải thay đổi.
5. Thị trường carbon: Điều 6 và PACM
Theo CarbonCredits.com (04/11/2026), COP31 được kỳ vọng rà soát tiến độ PACM và việc chuyển các hoạt động từ Cơ chế phát triển sạch (CDM) cũ, nhưng không được kỳ vọng viết lại toàn bộ quy tắc Điều 6; trọng tâm là làm cho quy tắc hiện có vận hành thực tế. Đây là nhận định dự báo.
Các mốc kỹ thuật theo Carbon Credit Markets (Tuần 45/2026):
Ngày | Nội dung |
|---|---|
11–14/11/2026 | Các phiên nâng cao năng lực về Điều 6 do UNFCCC tổ chức tại Blue Zone |
13/11/2026 | Sự kiện của Ban giám sát PACM: "From Design to Delivery" |
26/11/2026 | Hạn góp ý với ba phương pháp luận PACM mới (A6.4-PMM012 trồng rừng và tái trồng rừng ngoài đất ngập nước; PMM013 cải thiện chất lượng than; PMM014 tái ngập nước và phòng cháy than bùn ôn đới) |
Ngoài ra, Climate Home News cho biết Quỹ Thích ứng cần được giao nhiệm vụ để nhận nguồn thu từ khoản 5% trích từ thị trường carbon của Liên Hợp Quốc.
6. Những điều cần thận trọng
Kỳ vọng thấp. Theo Vietnam+ và Climate Home News, lượng lãnh đạo tham dự tương đối thấp (Ấn Độ và Trung Quốc không cử lãnh đạo cấp cao), và chuyên gia cho rằng COP31 khó tạo bước ngoặt.
Sáng kiến Hành động mang tính tự nguyện. Theo Eco-Business (28/08/2026), Climate Implementation Bridge (BRIDGE) nhằm chuẩn bị danh mục dự án sẵn sàng đầu tư; Chủ tịch Kurum nói đây không phải quỹ hay cơ chế tài chính mới, và có ý kiến lo ngại cách tiếp cận "bankable" có thể bỏ sót thích ứng, tổn thất thiệt hại.
Chưa có kết quả. Mọi nội dung đàm phán trong bài là mục tiêu và kỳ vọng. Văn kiện cuối cùng có thể thay đổi đến phút chót.
Bối cảnh chủ nhà. Climate Home News ghi nhận các tổ chức nhân quyền chỉ trích tình hình quyền tự do dân sự tại Thổ Nhĩ Kỳ.
7. Tác động với doanh nghiệp Việt Nam
COP31 là diễn đàn thiết lập định hướng, không trực tiếp thay đổi nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp tại Việt Nam. Các nghĩa vụ hiện hành vẫn theo văn bản trong nước và quy định của EU:
Xuất khẩu sang EU: nghĩa vụ CBAM theo quy định của EU, không phụ thuộc kết quả COP31. Xem Lộ trình CBAM 2026–2027.
Thị trường carbon trong nước và tín chỉ: theo NĐ 29/2026 và NĐ 396/2026/NĐ-CP; tiến trình Điều 6 có thể ảnh hưởng đến cách tín chỉ được công nhận quốc tế, cần theo dõi kết quả cụ thể. Xem thêm hạn ngạch phát thải.
Dự án xanh và tài chính: xem QĐ 46/2026/QĐ-TTg. Hướng "dự án sẵn sàng đầu tư" của BRIDGE gần với yêu cầu dữ liệu, minh bạch mà bên cấp vốn thường đòi hỏi.
Công bố khí hậu: các cam kết tự nguyện lớn dễ kéo theo kỳ vọng công bố; xem Greenhushing là gì?.
* Phần này là nhận định của VDS, không phải kết luận của UNFCCC.
8. Lịch theo dõi
Ngày | Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
09/11 | Khai mạc COP31 | UNFCCC, báo chí |
10/11 | Ngày Năng lượng; dự kiến công bố cam kết điện khí hóa | Climate Home News |
11–12/11 | Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo | UNFCCC |
13/11 | Sự kiện của Ban giám sát PACM | Carbon Credit Markets |
17–18/11 | Phân đoạn cấp cao tiếp tục | UNFCCC |
20/11 | Kết thúc theo lịch (có thể kéo dài nếu đàm phán chưa xong, như các COP trước; chưa phải thông tin chính thức) | UNFCCC |
26/11 | Hạn góp ý ba phương pháp luận PACM | Carbon Credit Markets |
30/11 | Vòng ba bên về CBAM hạ nguồn (dự kiến) | Xem bài CBAM |
9. Câu hỏi thường gặp
COP31 diễn ra khi nào, ở đâu? Từ 09/11 đến 20/11/2026 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Ai là Chủ tịch COP31? Thổ Nhĩ Kỳ giữ vai trò Chủ tịch COP31 (Bộ trưởng Môi trường Murat Kurum); Australia giữ vai trò Chủ tịch đàm phán (Bộ trưởng Chris Bowen).
COP31 có quyết định hạn ngạch phát thải hay thuế carbon cho doanh nghiệp Việt Nam không? Không trực tiếp. COP thiết lập định hướng và quy tắc chung giữa các Bên; nghĩa vụ doanh nghiệp được quy định bởi pháp luật quốc gia và các cơ chế như CBAM.
Cam kết điện khí hóa 35% là gì? Cam kết tự nguyện nâng tỷ trọng điện trong tiêu thụ năng lượng cuối cùng lên 35% vào năm 2035, từ khoảng 20–24% hiện nay; số nước tham gia chưa được xác nhận.
COP31 có viết lại quy tắc thị trường carbon Điều 6 không? Theo CarbonCredits.com, nhiều khả năng không; trọng tâm là vận hành quy tắc hiện có và PACM. Đây là dự báo.
Khi nào có kết quả COP31? Dự kiến cuối đợt họp, từ 19–20/11/2026; bài sẽ được cập nhật khi có văn kiện chính thức.
10. Nhận tư vấn
VDS hỗ trợ doanh nghiệp rà soát tác động của chính sách khí hậu quốc tế và trong nước đến hoạt động xuất khẩu, kiểm kê khí nhà kính và dự án carbon. Đăng ký tư vấn sơ bộ để được rà soát theo ngành hàng.
Nguồn tham khảo
Bài viết mang tính thông tin, tổng hợp từ nguồn công khai đến ngày 09/11/2026, không phải tư vấn pháp lý. Hội nghị đang diễn ra; nội dung đàm phán có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản chính thức của UNFCCC.
