Tóm tắt: Theo khảo sát GlobeScan 2026 với gần 300 chuyên gia truyền thông doanh nghiệp và phát triển bền vững toàn cầu, Governance (45%) đã vượt qua Environment (27%) để trở thành rủi ro danh tiếng ESG lớn nhất. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với năm 2024 khi Environment dẫn đầu với 39%. Xu hướng này phản ánh giai đoạn trưởng thành mới của ESG nơi các cam kết môi trường cần được hỗ trợ bởi hệ thống quản trị minh bạch, có thể kiểm chứng.
1. ESG Không Còn Chỉ Là Câu Chuyện Về Môi Trường
Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến ESG (Environmental, Social and Governance), phần lớn doanh nghiệp thường tập trung vào các chủ đề liên quan đến môi trường như phát thải khí nhà kính, biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo hay mục tiêu Net Zero. Điều này dễ hiểu khi các quy định và sáng kiến toàn cầu về khí hậu liên tục được thúc đẩy nhằm ứng phó với những thách thức của biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, một khảo sát toàn cầu mới đây đã cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia phát triển bền vững và xu hướng này có hàm ý trực tiếp đến cách doanh nghiệp xây dựng chiến lược ESG trong giai đoạn tới.
2. Số Liệu: Governance Vượt Environment Trong Xếp Hạng Rủi Ro ESG
Theo khảo sát năm 2026 của GlobeScan đối với gần 300 chuyên gia truyền thông doanh nghiệp và phát triển bền vững trên toàn thế giới, Governance (Quản trị doanh nghiệp) đã vượt qua Environment (Môi trường) để trở thành rủi ro danh tiếng ESG lớn nhất đối với doanh nghiệp.
Kết quả khảo sát cho thấy:
Trụ cột ESG | Tỷ lệ 2024 | Tỷ lệ 2026 | Thay đổi |
|---|---|---|---|
Governance | 29% | 45% | +16 điểm % |
Environment | 39% | 27% | -12 điểm % |
Social | — | 26% | — |
Nguồn: GlobeScan Sustainability Survey 2026; Know ESG: Governance Overtakes Environment in ESG Reputational Risk Rankings
Đây là sự đảo chiều đáng kể trong hai năm và phản ánh một câu hỏi ngày càng được thị trường đặt ra: "Làm thế nào để đảm bảo các cam kết ESG được thực hiện một cách minh bạch và đáng tin cậy?"
3. Vì Sao Governance Ngày Càng Trở Nên Quan Trọng?
Trong giai đoạn đầu của ESG, trọng tâm thường được đặt vào việc đo lường và giảm thiểu các tác động môi trường. Tuy nhiên, khi các chương trình giảm phát thải và báo cáo bền vững ngày càng trở nên phổ biến, thị trường bắt đầu chuyển sự chú ý sang chất lượng của hệ thống đứng phía sau các con số đó.
Đây chính là lúc vai trò của Governance trở nên nổi bật. Governance không chỉ bao gồm cấu trúc quản trị doanh nghiệp mà còn liên quan đến: cơ chế giám sát của Hội đồng quản trị, hệ thống kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro, đạo đức kinh doanh, minh bạch thông tin, trách nhiệm giải trình, và chất lượng dữ liệu cùng quy trình báo cáo.
Một doanh nghiệp có thể công bố mục tiêu Net Zero đầy tham vọng, nhưng nếu dữ liệu phát thải không đáng tin cậy hoặc không có cơ chế kiểm soát phù hợp, các cam kết đó có thể bị nghi ngờ bởi nhà đầu tư, khách hàng và cơ quan quản lý.
Nói cách khác, ESG ngày nay không chỉ là câu chuyện về việc doanh nghiệp làm gì mà còn là câu chuyện về cách doanh nghiệp quản lý và chứng minh những gì mình đang làm.
4. Sự Gia Tăng Của Các Yêu Cầu Về Minh Bạch Và Trách Nhiệm Giải Trình
Một trong những nguyên nhân thúc đẩy Governance trở thành trọng tâm của ESG là sự xuất hiện của các khung công bố thông tin và yêu cầu pháp lý mới trên toàn cầu.
Các quy định như:
Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) của Liên minh châu Âu
European Sustainability Reporting Standards (ESRS)
IFRS Sustainability Disclosure Standards (IFRS S1 và IFRS S2)
Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)
đều không chỉ yêu cầu doanh nghiệp công bố dữ liệu ESG mà còn yêu cầu doanh nghiệp chứng minh tính chính xác, khả năng truy xuất và độ tin cậy của dữ liệu được công bố.
Trong bối cảnh đó, chất lượng quản trị dữ liệu ESG đang trở thành một yếu tố cạnh tranh ngày càng quan trọng. Nhà đầu tư hiện nay không chỉ muốn biết lượng phát thải của doanh nghiệp là bao nhiêu mà còn muốn hiểu: dữ liệu được thu thập như thế nào, ai chịu trách nhiệm phê duyệt, có cơ chế kiểm soát và xác minh hay không, và Hội đồng quản trị có tham gia giám sát ESG hay không.
5. Hàm Ý Đối Với Doanh Nghiệp Việt Nam
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, xu hướng này đặt ra những yêu cầu mới về năng lực quản trị.
Việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính hay lập báo cáo ESG chỉ là bước khởi đầu. Điều ngày càng được thị trường quan tâm là khả năng xây dựng một hệ thống quản trị ESG bài bản trong đó dữ liệu được thu thập, lưu trữ, kiểm soát và công bố theo quy trình rõ ràng.
Điều này đặc biệt liên quan đến các doanh nghiệp: xuất khẩu sang thị trường châu Âu, chịu tác động của CBAM, là đối tác trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, đang tiếp cận các nguồn vốn xanh hoặc vốn đầu tư bền vững, và chuẩn bị thực hiện công bố thông tin ESG theo các chuẩn mực quốc tế.
Trong thời gian tới, lợi thế cạnh tranh có thể đến không chỉ từ việc doanh nghiệp phát thải thấp hơn, mà còn từ việc doanh nghiệp quản trị ESG tốt hơn.
6. Vai Trò Của Hệ Thống Quản Trị ESG Trong Phát Triển Bền Vững
Sự dịch chuyển từ Environment sang Governance không có nghĩa là các vấn đề môi trường trở nên kém quan trọng hơn. Ngược lại, điều này cho thấy ESG đang bước sang một giai đoạn trưởng thành hơn nơi các cam kết về môi trường và xã hội cần được hỗ trợ bởi một nền tảng quản trị vững chắc.
Một hệ thống quản trị ESG hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp: nâng cao độ tin cậy của dữ liệu, tăng cường khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng và nhà đầu tư, giảm thiểu rủi ro tuân thủ, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, và tạo nền tảng cho chiến lược phát triển bền vững dài hạn.
7. Câu Hỏi Thường Gặp
Governance trong ESG là gì? Governance (G) trong ESG đề cập đến hệ thống, cơ chế và quy trình được thiết lập để bảo đảm doanh nghiệp hoạt động minh bạch, có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật. Governance bao gồm cơ cấu Hội đồng quản trị, đạo đức kinh doanh, quản trị rủi ro, minh bạch thông tin và chất lượng báo cáo ESG. Theo GlobeScan 2026, Governance hiện là rủi ro danh tiếng ESG được đánh giá lớn nhất với 45% chuyên gia toàn cầu lựa chọn.
Tại sao Governance vượt qua Environment trong xếp hạng rủi ro ESG? Khi các cam kết môi trường (Net Zero, giảm phát thải) trở nên phổ biến, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi về tính xác thực và khả năng kiểm chứng của các cam kết đó. Đồng thời, các quy định mới như CSRD, IFRS S1-S2 và CBAM đều yêu cầu không chỉ công bố dữ liệu ESG mà còn phải chứng minh chất lượng quản trị dữ liệu. Điều này đẩy Governance lên vị trí trung tâm.
CSRD ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt Nam như thế nào? CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) của EU yêu cầu các công ty lớn hoạt động tại EU công bố thông tin bền vững theo chuẩn ESRS. Doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn EU có thể chịu áp lực gián tiếp khi đối tác EU phải báo cáo dữ liệu Scope 3, họ sẽ yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thông tin phát thải và quản trị ESG.
Governance và Social trong ESG khác nhau như thế nào? Social phản ánh tác động của doanh nghiệp đến con người (người lao động, cộng đồng, chuỗi cung ứng). Governance phản ánh cách doanh nghiệp được điều hành để tạo ra các tác động đó. Ví dụ: mức độ hài lòng nhân viên là Social còn chính sách nhân sự và cơ chế giám sát thực thi là Governance. Tìm hiểu thêm tại bài Phân biệt Social và Governance trong ESG.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ có cần quan tâm đến Governance ESG không? Governance ESG không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp lớn. Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng quốc tế, tiếp cận vốn xanh hoặc tham gia đấu thầu với đối tác yêu cầu EcoVadis ngày càng phải chứng minh chất lượng quản trị không chỉ qua chính sách trên giấy mà qua dữ liệu có thể kiểm chứng.
Nguồn Tham Khảo
GlobeScan Sustainability Survey 2026: https://globescan.com/
Know ESG Governance Overtakes Environment in ESG Reputational Risk Rankings: https://knowesg.com/
EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD): https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/company-reporting-and-auditing/company-reporting/corporate-sustainability-reporting_en
European Sustainability Reporting Standards (ESRS): https://www.efrag.org/en/projects/esrs-set-1-adopted-esrs
IFRS Sustainability Disclosure Standards (S1, S2): https://www.ifrs.org/sustainability/
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia VDS dựa trên dữ liệu khảo sát và xu hướng thị trường tính đến tháng 6/2025. Các số liệu phản ánh kết quả khảo sát GlobeScan 2026 không đại diện cho toàn bộ thị trường và có thể thay đổi theo thời gian.
